3 mrt 2013

Nieuwe weken, nieuwe avonturen


Akwaabo,

Een nieuwe weekenduitstap, een nieuw blogberichtje… Hoewel ik die ‘tje’ ga mogen weglaten als ik aan mijn vorige bericht denk. Sorry daarvoor als je dacht “Ik ga Sandra haar blog eens vlug vlug lezen.”. Denk dat dat anders is uitgedraaid bij de meesten… Maar dus, 2 nieuwe Ghanese weken, nieuwe verhalen, allemaal samengevat in een nieuw, lang bericht.

Over wat ga ik het hebben: mijn stage die eindelijk begon, de (Islamitische) begrafenis, weekendje Xavi, Twi voor dummies. Haal jullie er een kopje koffie met een koekje bij, of een pintje en een zak chips. Neem jullie tijd (je hebt ook tijd genoeg tot het volgende, want het nieuwe bericht is waarschijnlijk terug pas binnen 2 weken), zet jullie comfortabel en veel leesplezier…

Maandag 18 – woensdag 20 februari 2013 * Valse hoop, geen start
Adjeman had vrijdag (op kantoor in Kasoa) gezegd dat hij maandag voor de middag ging langskomen om alles nog eens duidelijk af te spreken zodat ik kon starten… ’s Avonds wanneer ik ging slapen nog steeds niets van hem gehoord. Met de hoop op morgen dan maar in bed gekropen…

Ik was dinsdag niet van plan om gewoon op een stoel te blijven wachten op hem. Dus ben ik mee met Alice, Mama en nog een andere dame naar een ander dorpje gegaan, samen met 5 grote zakken mais. Deze werd daar fijn gemalen, ter voorbereiding voor de begrafenis van komende zondag. Een kwartiertje in de trotro en we waren er. Blijkbaar waren we nu in het dorpje waar veel familie woont van de overleden mama (van Joseph). Deze mensen waren bijna allemaal ook moslim, net zoals zijn mama. Het zou dus een Islamitische begrafenis worden. Bij die mensen hebben we tot kort in de vroege namiddag verbleven. Bij thuiskomst begon Alice onmiddellijk aan het eten, niet dat ik hier ooit al één keer honger heb gehad maar ja… Nadien moest natuurlijk gerust worden want ik had volgens hen zo veel gedaan. Ik vraag mij altijd af “wat dan?” als ze dat zeggen. In de late namiddag zijn we naar Joseph’s ouderlijke huis gegaan waar ze nog mais uit z’n bladeren begonnen halen en nadien de mais van de kolven halen. Ik was het zitten en kijken beu, dus begon ik mee de mais eraf te halen maar ze vielen mij bijna allemaal aan dat ik dat niet moest doen want dat mijn armen daarvan zouden jeuken de volgende dag. Lekker tegendraads geweest deze keer, en heb gewoon verder gedaan. Tot ik een verse kokosnoot in mijn handen kreeg, dan kon ik natuurlijk niet verder doen. Ik had nog nooit een kokosnoot leeggedronken en het vruchtvlees gegeten, maar dat vruchtvlees is echt wel lekker. Voor herhaling vatbaar. Toen we daar zaten, kreeg Joseph telefoon van Adjeman om te zeggen dat hij morgen zeker zou langskomen, net voor de middag. Met die hoop ben ik ’s avonds dan in mijn bed gekropen.

Woensdagvoormiddag verliep weer eens rustig. Ik begin het rustige wat gezien te hebben en wil actie, actie, actie!! Rond 10u30 kwam Adjeman aangereden op zijn brommertje, met iets achter hem de health worker die mij mee is komen afzetten in het dorp, en met Lydia, één van de health workers hier in Ayensuaku en omliggende dorpen. Adjeman deed eerst zijn uitleg in het Twi, en nadien tegen mij in het Engels. Hij was volledig in zijn verhaal over health information geven e.d., dat ik hem toch heb moeten zeggen dat we vrijdag op kantoor iets anders hadden afgesproken. Gelukkig deed dat een belletje bij hem rinkelen. Na zijn verbetering in Twi tegen de anderen, was alles dan afgesproken:
-     -  Maandag en dinsdag: activiteiten/educatieve sessies geven (de ene week op de basisschool, de andere weer op de middelbare school)
-      - Woensdag, donderdag en vrijdagvoormiddag: met de health workers op pad (huisbezoeken waar informatie wordt gegeven over verschillende onderwerpen, naar het health center in Bawjiase, culturele activiteiten organiseren voor groepen binnen de communities over de verschillende onderwerpen)
-       - Vrijdagnamiddag: de jongerengroep ondersteunen, helpen bij activiteiten die ze (willen) organiseren
-       - Zaterdag: helpen op het veld & zondag: naar de mis
OF
-       - Zaterdag & zondag: weekendje weg

Ik ben onmiddellijk na het middageten aan de slag gegaan en wat ideeën opgeschreven over wat ik met de verschillende groepen wil bereiken. Nadien ben ik terug naar de top gegaan om mijn ideeën voor te stellen. Daar ging Joseph normaal gezien zitten, maar die zag ik pas ’s avonds terug.  Dus mijn namiddag bestond terug uit relaxen, niets doen. Toen Alice aan het eten bezig was, was ik het zitten en wachten beu, dus ben ik mijn fototoestel gaan halen in mijn kamer en ben ik daarmee op schok gegaan in het dorp. Verder dan het schooltje en het voetbalveld ben ik niet gekomen, want ik had onmiddellijk iedereen rond mij omdat ze op de foto wouden. Allemaal super tof! Zelfs de jongens die aan het voetballen waren, kwamen speciaal van het veld om voor mijn camera te springen. Binnenkort ga ik nog eens mijn ronde doen, voor een nieuwe lading foto’s in het dorp. (Foto's duren te lang om up te loaden, dus die krijgen jullie een volgende keer!)

Donderdag 21 februari 2013 * Ready, set, go
Woensdag had ik dus met Health Worker Lydia afgesproken dat ik van ’s ochtends met hen ging meegaan op huisbezoeken. Na het ontbijt belde ik haar dan ook even om te horen of ze al in Ayensuaku waren, maar (wat ik wel kon verwachten) ze waren er nog niet. Alice ging terug naar het andere dorpje voor de voorbereidingen van de begrafenis, dus ging ik op mijn kamer maar wat voorbereiden voor mogelijke sessies die ik in de scholen kan geven. Ik was nog niet lang van start gegaan, of ik kreeg telefoon van Joseph met de mededeling dat de chief in het dorp was en mij wou ontmoeten. Eindelijk! Daar heb ik ook wel even op mogen wachten. Nog vlug even de fles jenever nemen die ik vanuit België had meegenomen, en de straat oversteken voor de ontmoeting. Toen we nog niet buiten waren kreeg ik telefoon van Lydia dat ze er waren. Gho, voelde ik mij even verveeld dat ze nu op mij moesten wachten. Nu ja, ik kon er ook niet aan doen dat de chief net nu tijd had.

Maar dus, terug naar de ontmoeting met de chief… Met z’n drieën gingen we binnen (Joseph, de andere community worker en ik). Daar zaten de oude man die ik vorige keer had ontmoet, de chief en zijn rechterhand. De chief was rustig telefoontjes aan het doen toen we binnenkwamen en keek niet eens op. Toen hij klaar was met bellen, stonden zijn rechterhand en Joseph op en begonnen hun verhaal te doen waaraan ze ons bezoek mochten verwachten. Hetzelfde verhaal heeft de rechterhand dan aan de chief verteld. Precies of hij had het niet gehoord toen Joseph het vertelde… De chief heette me dan welkom, vroeg me vanwaar ik kwam en begon dan over de relatie tussen Ghana en België die er is in de diamantenwereld en dat hij mij op een dag eens naar die plek zou meenemen. Mijn fles jenever had ik onmiddellijk aan Joseph moeten afgeven, die mocht ik blijkbaar niet zelf afgeven aan de chief. Na een poosje zei hij tegen de rechterhand dat ik een cadeautje mee had vanuit België voor de chief en gaf de fles aan de man. De chief bekeek ze eens vanuit zijn ooghoek en dat was het. Toch maar verduidelijkt dat er alcohol in zit en hij dat dus met mate moet drinken… Na een poosje kwamen Lydia en Linda (de 2 health workers) binnen, denk dat ze zich afvroegen waarom het zo lang duurde. Een tiental minuten later zijn we vertrokken zoals we binnenkwamen: de chief aan de telefoon.

Na de eerste nieuwe ervaring van de dag, naar de tweede, namelijk de eerste keer mee op huisbezoeken. We gingen naar een dorpje “Ehuntem” dat hier 2 dorpen verder ligt, nog geen 10min. stappen. Uiteindelijk komt zo’n huisbezoek er op neer dat ze gewoon kijken wie thuis is (want veel mensen zijn naar de farm), gaan goeiedag zeggen en beginnen over een onderwerp dat bij de mensen past. Zijn het jonge mama’s dan gaat het misschien wel over malaria of family planning, bij kinderen zal het over malaria gaan, bij tieners over tienerzwangerschap… Ook stelde Lydia telkens de vraag aan de mensen hoe ze denken dat ik hen kan helpen, welke problemen ze hebben die ze met mij eventueel kunnen bespreken. Meer dan eens kwam “geldtekort” naar boven. Maar ik vrees dat ik hen daar niet bij kan helpen, ik kan hen toch moeilijk allemaal geld geven?! Toch ben ik beginnen nadenken over dat probleem, want ik vind het verschrikkelijk dat daardoor de kinderen niet naar school kunnen gaan (de ouders kunnen geen sandalen en uniform kopen, dus blijven de kinderen thuis). Tot nu toe heb ik nog geen oplossing gevonden voor het geldprobleem…

Eén van onze laatste bezoeken was bij een gezin dat tijgernoten aan het kuisen en sorteren was. De man was een health volounteer, en was geïnteresseerd in wat ik deed. Zo vond hij het een leuk idee om met de community een theatersessie te organiseren ofzo die dan rond een bepaald (gezondheids)onderwerp draait.

Rond de middag vonden ze het welletjes geweest, omdat de zon te hard scheen, en ben ik wat gaan slapen (want voelde me niet zo lekker). Een paar uurtjes slapen, wat lezen en nadien terug naar de top om te zien of Alice al terug was. Dat was inderdaad zo, ’s avonds wat gegeten en nadien gaan slapen.

Vrijdag 22– zondag 24 februari 2013 * Een (Islamitisch) etend afscheid
Een Ghanese begrafenis kan je eigenlijk als volgt samenvatten: eten, eten en nog eens eten!

Het begon ruim voor de begrafenis… Vorige week werden de vuurkorven gemaakt uit klei. Al sinds de loop van de week kwamen familie en vrienden toe in het dorp, van overal uit Ghana, zelf vanuit buurland Togo. Voor al deze mensen moest natuurlijk eten voorzien zijn, en voor zo’n hoeveelheid dient natuurlijk ruimschoots op tijd te beginnen koken.

Vrijdagochtend startten alle vrouwen van de familie, vrouwen uit het dorp,… de eerste hand leggen aan de gerechten. De mannen zorgden ondertussen dat iedereen zou kunnen zitten, dat niemand in de zon moet vertoeven,… Het hele dorp draaide een weekend rond de begrafenis. Zaterdag kan eigenlijk vergeleken worden met vrijdag, met het enige verschil dat er nu nog meer volk was. Beide dagen wou ik graag een handje toesteken, anderen wouden we zelf dingen leren koken, maar mijn gastfamilie ziet me liever gewoon toekijken. Af en toe heb ik eens geholpen, maar verder heb ik zoals veel vrouwen gewoon de hele dag gezeten terwijl enkelen het eten klaarmaakten. Of er wordt gegeten, of gewoon gezeten, maar regelmatig ging één van de vrouwen rond met een glas en een fles gin… Sommigen waren duidelijk een beetje tipsy…

Vrijdag, rond 11u, zat ik even bij Anita (mijn “zus” van 14) haar oma. Samen met Anita, haar oma, haar zus, Doris en nog een tante zat ik gewoon wat te zitten. Tot plots een dronken man naar mij toe komt en tegen mij begint uit te vliegen in het Twi. Ik vermoed dat ik verschillende verwijten naar mijn hoofd heb gekregen, hij was bijna aan het roepen, wees constant in mijn richting (met zo’n aanwijzend, beschuldigend vingertje), maar jammer genoeg heb ik het niet verstaan. Alle vrouwen stonden onmiddellijk tussen mij en de man, om mij te beschermen, en om de man weg te sturen. Toen ik achteraf aan Anita vroeg wat hij zei, kon ze het niet vertalen. Echt jammer, ik had het zo graag geweten! Hij was duidelijk al in een verdere staat dan de tipsy-vrouwen op de voorbereiding van de begrafenis…

Op de begrafenis wou ik natuurlijk niet uit de toon vallen, dus vroeg ik zaterdagavond al aan Alice wat ik moest aandoen voor de begrafenis. Ik had gedacht dat ik een kleurtje zou moeten aandoen (ik had een zeer kleurrijke bedoening voor ogen), maar als antwoord kreeg ik “zwart”. Zo gezegd, zo gedaan. Zondagochtend trok ik in m’n zwarte kleren naar het voorbereidingshuis, en tot mijn verbazing zat iedereen daar nog in zijn flodderkleren. Het was een komen en gaan van mensen, de ene moment met vuile kleren en allerlei potten en kommen op het hoofd, de andere moment in het mooiste, kleurrijke kleed en er piccobello uitzien. Het op en af gaan van de mensen was wegens het eten, continue waren er wel mensen aan het eten. Tussendoor werden ook nog eens take-away-bakjes gevuld voor iedere gast. De uiteindelijke begrafenis heb ik niet meegemaakt, ik zat te helpen met het eten. Maar nadien ben ik wel naar het gebeuren gegaan. En ik kan het omschrijven als: speciaal. Een rechthoek van partytenten met daaronder allemaal stoelen. Aan het hoofd zitten de familie, met bij hun een heuse boxeninstallatie. Daaruit klinkt om ter luidst de meest ritmische muziek. Voor de familie zat de directeur van de basisschool met de boekhouding, want alle gasten geven een bedrag. De hele tijd komen gasten naar voor met het bedrag in hun handen, de directeur schreef dit nauwkeurig op in een boekje (naam + bedrag). En wanneer hij een aantal mensen had langs gehad ging hij naar de dj, nam de microfoon over en begon zijn lijstje af te lezen. Luid en duidelijk werd dus vermeld wie hoeveel had gegeven… Zoals ik dus al zei: speciaal!

Het hele weekend heb ik broers, zussen, tantes en nonkels ontmoet, door verschillende mensen ben ik uitgenodigd naar hun woonplek. Benieuwd of ik daar overal ook echt naartoe zal gaan…

Maandag 25 februari – vrijdag 1 maart 2013 * En gaan…
Eindelijk was het dan zo ver, mijn kleine start van vorige week donderdag werd afgelopen week dus verder gezet.

Zoals eerder gezegd, ga ik dus op maandag en dinsdag met de scholen werken, maar natuurlijk kon ik niet onmiddellijk de mensen hun lessen afschaffen om mijn ding te doen. Maandag ben ik dan maar naar de basisschool geweest. Van ver kon ik al tromgeroffel horen, ik heb m’n gehoor gevolgd en ben op het speelterrein uitgekomen. Daar stonden enkele schoolkinderen muziek te maken, anderen waren onder begeleiding van één van de leerkrachten de wandelstap aan het oefenen. Ik begreep er niets van, en een leerkracht wist me te vertellen dat het volgende week woensdag (6 maart) “Independence Day” is en dat op die dag alle scholen per regio samenkomen en er een stoet wordt gelopen. Ik stel me dus een hele hoop scholen voor die allemaal om beurten, in hun mooiste kostuumpje lopen te marcheren. Kijk er al naar uit, meer nieuws (en foto’s) daarvan volgen dus in een volgende blog. Uiteindelijk naar de directeur op zoek gegaan, maar wegens de begrafenis de dag voordien, was hij niet op school. Mijn uitleg aan zijn vervanger gedaan, en de leerkrachten zelf waren er ondertussen ook bijna allemaal komen bijzitten. Volgens mij begrijpen ze het niet volledig wat ik van plan ben, maar toch zijn we tot de afspraak gekomen dat ik volgende week maandag 4 en dinsdag 5 maart start in de school. Per klas ga ik een korte workshop/educatieve sessie geven. Ben eens benieuwd hoe dat gaat verlopen.

Bij terugkeer naar mijn kamer om mijn spullen weg te zetten, kwam ik de health workers tegen met één van de nurses, Getty, bij hen. Ik ging vriendelijk goeiedag zeggen, maar de nurse was niet echt in haar beste gemoedstoestand. Ze was zichtbaar boos, was haar beklag aan het doen tegen anderen en ik hoorde er af en toe obruni in voorkomen. Tussen haar boos verhaal door maakte ze me duidelijk dat ze niet op mij boos was, maar op Alice, Mama en de rest van mijn gastgezin. En wel omdat ze mij nog niet aan haar voor hadden gesteld, terwijl ik toch wel 3 dagen per week met de health workers ga meedraaien… Ik vond dat ik niet veel bij dat gesprek kon doen, dus ben naar m’n kamer gegaan. Iets later kwamen Getty (de nurse), Lydia en Linda (de 2 health workers) aan m’n deur kloppen om een deftige kennismaking. Ze deed haar beklag nog eens in het kort tegen mij. En het is echt een toffe madam. Ze heeft me gezegd dat ze mij zo veel mogelijk gaat ondersteunen en helpen enz. Ik zei dat ik het ook wel interessant vond om eens naar het health center te gaan, en dat stond me afgelopen week dan ook onmiddellijk te wachten. Tegen de tijd dat mijn bezoekers weg waren, was het al te laat om nog naar de middelbare school te gaan om mijn uitleg te doen. Dat was dan ook mijn bezigheid op dinsdag. Bij hen start ik binnen twee weken (maandag 11 en dinsdag 12 maart) met een sessie rond ‘expressie’.

Woensdagochtend na het ontbijt kon ik dan in Bawjiase naar het health center een kijkje gaan nemen. Ik zei tegen Joseph en de anderen dat ik wel met de trotro kon gaan, maar Joseph stond erop om mij te voeren, hij moest toch in de buurt zijn. Onderweg werd me duidelijk dat hij een andere richting uit moest en dat hij speciaal voor mij een eindje te ver is gereden. Hij zei me ook dat als ik klaar was hem moest bellen zodat hij me kon komen halen. Nu dat heb ik mooi omzeild. Wanneer ik in de trotro richting Ayensuaku zat, nadat ik was overgestapt in Nkwanta, heb ik hem gebeld dat ik er bijna was. Zeg, ze zijn heel vriendelijk enz, maar ze moeten nu ook niet overdrijven hé. Dan kennen ze mijn nog niet zo goed, want ik trek mijn plan wel…

Aangekomen in het health center was het een drukke bedoening. Een grote ruimte, waar 7 rijen banken achter elkaar staan, vol met mama’s en hun kleine kindjes. Ze zaten allemaal te wachten tot hun kind gewogen kon worden, nadien ingeënt en uiteindelijk gemeten worden. De ouders voor de eerste keer met een boekje dat ze in het ziekenhuis hebben gekregen. Deze gegevens worden gebruikt voor het health boekje van de baby, waar de maandelijkse weging/meting wordt aangeduid op een as. Volgens mij een systeem gelijkaardig als in België… De weging gebeurd niet op een weegschaal zoals bij ons, maar eentje die omhoog hangt waar ze dan het kindje in een zak aanhangen (klinkt vreemd en mishandelend, maar dat is het lang niet en het is best nog wel schattig om te zien hoe de kindjes daar hangen te bengelen).

Een mama met een kleine tweeling had haar handen duidelijk vol. Toen ze eerst met het ene kindje bij de verpleegsters moest voor de inentingen, keek ze mij aan met ogen van “wil je alsjeblief één van mijn kindjes aannemen?”. Uiteraard heb ik dit gedaan, en daar zat ik dan tussen allemaal mama’s als blanke met een schattig, slapend zwart meisje op mijn schoot. Toen haar zusje ingeënt was, was het haar beurt, dus werden de baby’s gewisseld. Allebei zo vredig slapen in m’n armen, te lief. Iets later kwam er een mama voor de eerste keer, met haar kleine meisje van (ik schat) een paar weken oud. Het kindje had precies een mini-trouwjurkje aan, over the top, en het was helemaal niet praktisch om uit te doen, dus heb ik de mama geholpen. Je zag dat de vrouw nog niet lang mama was, want het verliep allemaal nog stroef en de vrijwilligster had een paar keer gezegd dat ze zich moest ontspannen en gewoon rustig moest doen. Ik wil zeker nog eens teruggaan naar het health center, maar dan om te helpen met de weging/meting, en natuurlijk om nog meer van die schattige kindjes vast te houden.

In de namiddag hadden de health workers (vrijwilligers en verpleegsters) nog een workshop, en Getty stelde mij voor de keuze om te blijven of te vertrekken. Ik ben zonder twijfel gebleven, want wist natuurlijk nooit wat ik kon opsteken. Een workshop zou ik het absoluut niet noemen, maar eerder een les over “leiding”, mensen in een dorp helpen,… Sommige dingen kwamen mij bekend voor vanuit de lessen (Dank u SCW-docenten, ik heb duidelijk opgelet in jullie lessen!), de andere delen heb ik niet begrepen want het was of in Twi of in zeer onverstaanbaar Engels. Na de zogezegde workshop ben ik met de andere nurse van het dorp, Dianne, naar de trotro gelopen om huiswaarts te keren. Zij reed verder naar Swedru, ik moest in Nkwanta overstappen richting Ayensuaku. Nurse Dianne nodigde mij ook onmiddellijk uit voor haar verlovingsfeest volgende week zaterdag. Ze heeft een andere vrijwilliger, iets verder dan mijn dorp hier, opgebeld om te zeggen dat hij mij moet oppikken. Kijk er al naar uit, want naar het schijnt is het even groot feest als een begrafenis, of het huwelijksfeest zelf. Met andere woorden, even veel eten. En dat voor zo’n kleine eter als ik…

Donderdag stonden er weer huisbezoeken op het programma. Dit keer in het dorp naast ons, Oshimpu. Telkens voor of na de uitleg rond een onderwerp, vertelde Lydia (of Linda, maar die zegt niet veel op de huisbezoeken, Lydia doet bijna altijd de uitleg) dat ik een culturele activiteit ga organiseren “theatersessie in het kader van een health topic”. Voor zover ik het verstaan heb zijn zo goed als alle mensen enthousiast hierover en gaan ze komen wanneer ik klaar ben. Ben eens benieuwd…

Vrijdagvoormiddag zijn we terug naar het dorp gegaan waar we vorige week donderdag, de eerste huisbezoeken hebben gedaan, Ehuntem. Ik dacht dat het terug huisbezoeken waren, maar het bleek een weeg- en inentingmoment (zoals in het health center in Bawjiase). Tegen 11u was ik terug op mijn kamer om m'n spullen te nemen om dan voor het weekend te vertrekken. Na eerst nog afscheid te hebben genomen van Alice, ben ik in de trotro gestapt voor een lange tocht, om dan 3u later in Accra toe te komen. 

Normaal gezien zou ik ook nog mijn avonturen van dit weekend (Accra-Xavi) neerschrijven, maar ik heb jammer genoeg geen tijd meer (aangezien we hier bijna uit onze kamer moeten). Dus die verhalen krijgen jullie in een volgend blogbericht...

Twi voor dummies
Beetje bij beetje leer ik de plaatselijke taal, het Twi. Iedere dag hoor ik het wel eens “je moet onze taal leren”, waarop mijn antwoord steevast is “ja, ik wil wel, maar het is absoluut niet makkelijk”. Maar iedere dag een woordje of twee, heeft al een beetje opgeleverd. Natuurlijk wil ik jullie er mee van laten genieten. En om het mezelf makkelijk te maken, staat alles fonetisch geschreven, zo weet ik hoe ik het moet uitspreken (en jullie dus ook, 2 vliegen in 1 klap!). En… zo kunnen Nicky, Lien, Gil en Bart al wat oefenen, want binnen een maandje staan ze hier ook op Ghanese bodem en zo kunnen ze misschien ook hier en daar (in het Zuiden weliswaar) een woord verstaan.

Twi
Nederlands
Eteset? * Eye
Hoe gaat het? * Goed
Ayco * Yayé
‘Als blijk van appreciatie wanneer iemand van het veld komt’ * Dank u
Mamé
Voldaan, tevreden (bv. na het eten)
Akwaabo * Yow
Welkom * Dank u
Medasé
Dank u (wanneer iemand iets geeft)
Enidjeh awoda
Gelukkige verjaardag
Ose dein?
Wat bedoel je?
Eye dein?
Wat is dat?
Casa
Taal
Enda
     Djwada
     Benada
     Oekwada
     Yawoda
     Fjada
     Méméda
     Kwesida
Dag (van de week)
     Maandag
     Dinsdag
     Woensdag
     Donderdag
     Vrijdag
     Zaterdag
     Zondag
Emha
Meisje
Embema
Jongen
Enidi
Naam
Namen worden vernoemd naar de dag waarop het kind geboren is:

Adjowa
Abena
Ekoea
Yaya
Efoea
Ama
Esi

Kodja
Kobena
Kweku
Yaw
Kofi
Kwame
Kwesi
Meisjesnamen:
     Geboren op maandag
     “ dinsdag
     “ woensdag
     “ donderdag
     “ vrijdag
     “ zaterdag
     “ zondag
Jongensnamen:
     Geboren op maandag
     “ dinsdag
     “ woensdag
     “ donderdag
     “ vrijdag
     “ zaterdag
     “ zondag

Zo lieve familie en vrienden, dat was het alweer voor deze keer. Jullie zijn weer voor een tijdje zoet met mijn lange bericht. Hopelijk hebben jullie er wat van genoten. Ik doe dat hier alvast met volle teugen.

Tot snel!
x


17 feb 2013

Eerste kennismakingen, eerste indrukken, eerste verhalen

Akwaaba (welkom) iedereen op mijn blog!

Met wat moeilijkheden en wat vertraging is het dan eindelijk tijd voor een eerste berichtje.

Zondag 3 februari * Vertrek
Spannend! Veel had ik niet geslapen toen om 3u30 mijn wekker al afliep.  Maar daar was het moment dan... Thuis alles nog een laatste keer goed bekeken, de zakken (die wonder boven wonder mooi rond de 20kg wogen) in de koffer gezet en op weg naar Zaventem. Toen we er bijna waren, kreeg ik al een smsje van Nicky om te horen of we nog ver waren. De schatten toch, Nicky & Lien, zijn ze speciaal voor mij opgestaan om mij uit te wuiven! 
We waren eigenlijk wat te vroeg op de luchthaven, want de mensjes die de tickets, valiezen e.d. regelenen zaten nog niet aan hun balie. Als een van de eerste vertrokken mijn zakken dan en had ik mijn boardingpas. Het moment van afscheid nemen kwam nu steeds dichterbij... Ik ween niet makkelijk, zeker niet wanneer anderen het kunnen zien, maar nu ben ik toch met tranen in de ogen voorbij de douane gestapt, heb nog een laatste keer gezwaaid naar de mama & papa en naar Nicky & Lien, en ben dan maar verder gegaan omdat de traantjes over m'n wangen begonnen rollen (en omdat ik het moeilijk had om mama te zien huilen).
Vanaf nu stond ik er dus alleen voor! Het was nog een dik half uur wachten voor ik in het vliegtuig mocht stappen, het wachten maakte het alleen nog maar moeilijker om tranen tegen te houden. De vlucht van Zaventem naar Istanbul verliep met redelijk veel turbulentie, waardoor we wat vertraging hadden opgelopen. In Istanbul zelf konden we ook niet onmiddellijk landen doordat het luchtverkeer te druk was, we hebben dus nog even een rondje moeten vliegen. Gevolg, een dikke 3 kwartier later dan voorzien, zijn we geland. Gelukkig moest ik daar niet te ver voor mijn overstap. Eenmaal binnen in de luchthaven, was ik direct terug aan de douane en daarna onmiddellijk in de vertrekhal. Toen ik op de schermen keek wanneer mijn vlucht was, stond deze nog mooi op het uur dat op m'n ticket stond. Het was nog geen tijd dus ging ik mij wat zetten. Wanneer ik al zittend wat mensen bekeek, spotte ik twee andere Vlaamse meisjes, Lies & Lotte, die ook op het ontmoetingsweekend van Ontmoet Afrika waren en die ook naar Ghana gingen. Ik was stiekem blij dat ik hen tegenkwam, zo moest ik niet alleen wachten en zou ik niet alleen aankomen in Ghana. Zij hadden net gekeken op het scherm van de vluchten en bleek dat er in die paar minuten vertraging was opgekomen. Meer dan een uur later stegen we op (we zouden om 14u45 vertrekken, uiteindelijk was dit pas 16u35). De vlucht duurde op bepaalde momenten iets te lang, maar af en toe wat slapen, lekker eten en leuke gesprekken (met o.a. een Ghanese man die na 9 jaar in de USA zijn familie nog eens ging bezoeken), doorbraken het zitten niksen. 
Om 21u30 (plaatselijke tijd, dus 22u30 Belgische tijd) stonden we uiteindelijk op Ghanese bodem, aan te schuiven voor onze stempel in het paspoort. Na een foto en vingerafdrukken, stond onze bagage op ons te wachten en konden we de luchthaven verlaten. Ik was ergens wel bang dat er niemand zou staan, en dat ik zoals Pauline (een Nederlandse vrijwilligster die al enkele weken in Ghana zat) zou voorhebben en dat Robert er niet zou staan. Misschien goed dat ik met vertraging ben geland, want ze stonden met 2 personen klaar met een papiertje "Dawn Foundation". (Ik had liever een papiertje met mijn naam gehad, maar ik was al heel blij dat ze er stonden.) Ik was heel moe en het was pikkedonker buiten, dus veel heb ik niet kunnen zien van het landschap, of heb ik ook niet echt kunnen genieten van de grapjes die ze de hele tijd bleven maken over wilde dieren. Wel had ik onmiddellijk door dat de chauffeurs als gekken rijden!
Aangekomen in de guesthouse in Kasoa werd ik vriendelijk ontvangen, direct naar mijn kamer begeleidt, mijn zakken werden gedragen, m'n bed werd nog vlug voor me opgemaakt en dan lieten ze me alleen. Ik wist niet goed of ik mijn muskietennet daar omhoog moest hangen, voor alle zekerheid heb ik dat toch nog gedaan voor ik samen met Amedee onder de wol kroop.

Laat me jullie trouwens nog even voorstellen aan Amedee, want hij zal af en toe wel eens ter sprake komen in deze berichten. Amedee is een cadeautje van Nicky. In haar 3e kleuterklasje heeft ze ook een Amedeepop. En de bedoeling van de Amedee in Ghana is om een verhaaltje te maken a.d.h.v. foto's. "Amedee op bezoek bij zijn familie" bijvoorbeeld, dat dan in juf Nicky haar klas kan gebruikt worden.



Maandag 4, dinsdag 5 februari * Wennen
Vanaf ik zondagavond 1 voet uit het vliegtuig had gezet, had ik al kennis gemaakt met de verschrikkelijke warmte. Diezelfde warmte maakte me na een eerste Ghanese nacht ook wakker. De verfrissende douche deed dan ook meer dan deugd. Na het ontbijt bij Robert's mama, werden eerst wat financiële zaken geregeld, nadien heb ik wat gerust op m'n kamer en wat gewacht tot Pauline er was, uiteindelijk ben ik met haar en de guesthouseboy Said een simkaart gaan kopen zodat ik eindelijk terug wat bereikbaar was. Voor een internet-usb-stick was het nu te laat, de winkel was al dicht. Dinsdag ben ik deze gaan halen, en na een test blijkt die het niet te doen op mijn laptop (blijkbaar werkt die enkel op Windows, niet op Apple). De eerste dagen waren om te wennen aan de warmte, de nieuwe cultuur,... maar uiteindelijk zijn ze ook begonnen met een kleine tegenslag (geen internet!).

Woensdag 6 februari * Verhuis
In de voormiddag had ik uiteindelijk geen tijd meer om nog naar de MTN-shop (de maatschappij waarvan mijn simkaart en mijn internet-usb-stick zijn) te gaan, dus een eerste blogbericht moest op zich laten wachten. Rond 11u20 kwam Robert aan bij de guesthouse, zijn we Adjeman (de man die ook aanwezig was bij mijn aankomst op de luchthaven) gaan oppikken, Robert onderweg afgezet en de tocht naar mijn nieuwe thuis begonnen. Hoe verder we reden, hoe meer we in het groen kwamen en hoe verder we van enige stad gelegen waren... De eerste indruk van mijn nieuwe thuis, het dorpje Ayensuaku, was stoffig en afgelegen. Het goede gevoel dat ik bij mijn aankomst in Kasoa had, had ik hier niet. Dit kwam zeker niet doordat de mensen niet vriendelijk waren, absoluut niet, want dat zijn ze stuk voor stuk wel, het had eerder met een "eerste indruk-/buikgevoel" te maken. (Gelukkig zijn eerste indrukken meestal verkeerd!) Na een eerste Ghanese maaltijd in het gastgezin, werd het stilletjes aan tijd om te gaan slapen. 

Donderdag 7 - donderdag 14 februari * Eerste week
Alice (de persoon die voor me kookt), Mama (denk dat ze zo echt noemt), Joseph/Addikah (mijn "papa") en Anita (mijn tienerzusje) zijn allemaal hele lieve mensen die er voor willen zorgen dat ik mij echt heel goed voel. Ze zeggen altijd maar "feel free", maar soms denk ik dat ik dat niet kan door de manier waarop ze doen. Mijn eerste week bestond vooral uit orders opvolgen: "sit", "eat", "come, let's go"... Ik heb hun dan ook vriendelijk uitgelegd dat ik geen gast wil zijn voor 4 maanden, maar deel wil uitmaken van de community. Stilletjes aan beginnen ze dit te begrijpen.

Wat heb ik zoal gedaan, gezien, gegeten, gedacht deze eerste week:
Gedaan? Gezien?
- Naast het feit dat ik vooral het gezeten en gerust, ben ik toch ook op kennismaking in het dorp geweest. Volgens mij heb ik al bijna iedereen dag gezegd. Iedere morgen, middag en avond zeg ik dan ook vriendelijk "good morning", "good afternoon" of "good evening", of zwaai ik even naar de mensen. Door deze kennismakingen en door de gesprekken met Joseph heb ik een plan van het dorp gemaakt om een overzicht te krijgen over de belangrijkste plaatsen in de community, heb ik een lijstje van de groepen die aanwezig zijn (jongerengroep, mannengroep die helpt bij begrafenissen (lenen spullen), en twee groepen die leningen geven (ene gesponsord door de overheid, de andere op zelfstandige basis van het dorp).
- Eén van de eerste dagen ben ik in de basisschool in het dorp en in de secundaire school in het nabijgelegen dorp gaan dag zeggen en kennismaken met de leerkrachten en de klassen.
- Veel mensen in het dorp zijn farmers (boeren), ook de mensen van mijn familie. Ik ben al 2x mee geweest naar het veld waar ik mee heb geholpen met cassave planten.
- Mijn nieuwe familie laten kennismaken met het thuisfront. Heb enkele foto's laten zien van familie en vrienden.
- Natuurlijk moeten er ook kleren gewassen worden. Dat heb ik het eerste weekend dan ook onmiddellijk gedaan. Ze vroegen me wel of ik het kon en of zij het niet in mijn plaats moesten doen. vriendelijk heb ik gezegd dat ik het zelf wel ging doen, daar bleken ze wat verbaasd over te zijn (dat ik dat zou kunnen). Eens ik begon te wassen, werd ik dan ook goed bekeken. Nu ja, ik zal er wel steeds beter en beter in worden, hopelijk ook in hun ogen.
- Een ander iets waar ze verbaasd over waren, was toen ik zei dat ik wel achterop een motor kan zitten. Mijn "vader" heeft er namelijk eentje, en wanneer ik achterop zou zitten, kan hij mij meer laten zien van de omliggende communities. Dat is dan ook al een paar keer gebeurd, waardoor ik in andere dorpjes ben geweest en andere scholen heb gezien.
- Zondag ben ik ook mee naar de mis geweest. Ik wou alles vanop de laatste rij aanschouwen, maar dat was buiten Alice gerekend, ze nam me mee naar de eerste rij. Van de misviering heb ik geen snars begrepen, want alles was in het Twi. Maar ik ben wel telkens mee gaan rechtstaan wanneer ze begonnen zingen, muziek maken en heen en weer wiegen, en ik heb maar flink mee offers gegeven. Ik had wel nog meer ambiance verwacht. Het zingen en muziek maken vond ik wel al aangenamer om naar te luisteren dan bijvoorbeeld een Vlaamse mis. Maar ik had gedacht dat ze meer gingen dansen.
- Bij ieder schooltje waar ik al ben langs geweest heb ik gezien dat een leerling stokslagen krijgt op het achterwerk van de leerkracht. Persoonlijk heb ik het daar moeilijk mee, en heb ik dus ook telkens m'n hoofd gedraaid naar de andere kant, maar het is natuurlijk niet aan mij om daar commentaar op te geven.
- Alle mensen in het dorp gaan water halen (ofwel bij de pomp, ofwel in het riviertje, ofwel bij de kraan). Ik was eens mee geweest, en heb geholpen. Maar amai, een emmer op m'n hoofd vol met water is niet goed voor mij nek. Alle mensen zijn dat natuurlijk gewoon vanaf ze kind zijn, mijn nekspieren zijn daar nog niet getraind voor. Maar ik wil er aan werken... Heb er echt bewondering voor, voor hoeveel gewicht ze op hun hoofd dragen, en dat terwijl hun nek mooi recht blijft en ze het laten uitschijnen alsof het twee keer niets is. Toen we laatste keer van de farm kwamen, had Mama trouwens een boomstammetje mee op haar hoofd, ik vond dat zo gek dat ik het maar vast heb gelegd op beeld. 

Gedacht?
De eerste dagen waren absoluut niet makkelijk. Ik heb me meermaals afgevraagd wat ik hier alleen kom doen. Maandag 11 februari had ik het dan ook heel moeilijk. Ik had niet goed geslapen, voelde me niet volledig fit, begon te twijfelen aan mijn hele avontuur, miste het thuisfront meer dan anders,... Alles een beetje bij elkaar dus. Iedereen was heel bezorgd, en dacht dat het aan hun lag. Gelukkig heb ik hen kunnen uitleggen dat ik misschien nog wel zo'n dagen ga hebben, maar dat ze zich daarvoor zelf niet slecht moeten voelen, dat het normaal is voor mij omdat ik "zo lang alleen zo ver van huis" zit. Tegen de avond ging het gelukkig al een pakje beter. En nu voel ik me er helemaal goed.

Gegeten?
Het eten valt tot nu toe goed mee, er is nog maar 1 ding wat ik niet heb gegeten. Hieronder enkele typische gerechten die ik al voorgeschoteld heb gekregen:
- Benku (ook wel kenke genoemd): een soort deegbal van maïs om in een pikant soepje met gerookte vis te doppen. Ook al 1x met vlees gehad: namelijk met een "bushanimal": een rat, daar heb ik mooi voor gepast en mijn honger was eerlijk gezegd toen ook wel over.
- Fante kenke: koude benku 
- Porish: (ontbijt) een warm drinkpapje van maïs waar melkpoeder en suiker worden aan toegevoegd.
- Soort smoutebol (ontbijt), ook van maïs.
- Pranté (bakbananen), yam (soort zoete aardappel) of rijst met contumbre (grote groene bladeren die gestoofd worden zoals spinazie (en zo ook een beetje smaken)
- Appelé: deegbal van maïs met pikante saus en vis
- Kokonté: deegbal van cassave met pikante saus en vis
- Suiker-/boterbrood
- Cabiche: witte bladeren die eruit zien als contumbre.
- Sokinse: (tussendoortje) gemalen cassave gemixt met melkpoeder, suiker en water.
- Schitto: rijst met bonen en gemalen vis + tomatensaus.

Vrijdag 15 - zondag 17 februari * Weekendje weg
Dit weekend zou een weekendje tussenuit zijn. Vrijdagochtend vertrok ik ’s morgens naar Kasoa waar ik een afspraak had met Robert om mijn taken te overlopen wat ik juist ga doen, en nadien ben ik met Pauline naar Accra vertrokken.
Mijn “vader” en de hele familie vond het beter dat Joseph mij met de motor ging afzetten in Bawjiase zodat ik van daaruit makkelijker met de trotro kon reizen. Zo gezegd, zo gedaan. Gepakt en gezakt zat ik achterop voor een dik half uurtje. Daar stond al een trotro te wachten eigenlijk, en mocht ik direct vooraan plaatsnemen. Tot in Kasoa New Market zijn we in 1x gereden. Daar ben ik dan overgestapt om een kleine 5min later op mijn bestemming te zijn: Kasoa Old Market. Mijn eerste rit, alleen in de trotro, was goed verlopen, dus dat was al een opluchting. Na een korte wandeling kwam ik aan bij het kantoor, waar enkele minuten later nog twee Nederlandse meisjes aankwamen, Anne en Iris. Met z’n drieën hebben we dan gewacht tot Robert er was, want natuurlijk was die een half uurtje te laat. Hij heeft dan eerst onze papieren voor het visum in orde gebracht, want daarvoor kwam ik natuurlijk ook. Iris had wat problemen met het gastgezin, dus toen Adjeman er ook was, hebben ze dat eerst besproken met hun 3. Nadien de visumpapieren in orde gebracht en dan kon ik op gesprek ivm mijn stageopracht.

Ik had een week en half kunnen observeren in het dorp, wie er aanwezig is, wat er te doen valt,… Samen met Robert en Adjeman zijn we tot volgende gekomen:
  • 2 dagen per week ga ik met de verpleegsters die naar het dorp komen meelopen om met de vrouwen te praten over hoe ze hun voelen e.d.
  • 2 dagen per week ga ik met de basisschool werken. Mijn voorstel hierbij was dan om een soort festival of enkele activiteiten op te richten zodat de kinderen wat meer vrije tijd hebben. Voor en na school moeten de kinderen namelijk meehelpen in het huishouden, moeten ze water halen,… Vooral de meisjes hebben amper tot geen vrije tijd. De jongens gaan ’s avonds wel eens voetballen. Mijn doel is dus om activiteiten op te richten voor de meisjes.
  • Tenslotte een 5e werkdag van de week ga ik aanwezige groepen (jongerengroep, vrouwengroep,…) wat werken.


Toen alles was besproken en Pauline ook was aangekomen op kantoor, zijn we met z’n tweeën richting Accra vertrokken waar we het weekend gingen doorbrengen. Vanaf het trotrostation zijn we naar de “ambassade” gegaan waar ik mijn visum kon verlengen. Daar aangekomen had ik hetzelfde voor zoals we in Brussel ook hadden meegemaakt: eerst zei het mevrouwtje dat ik te laat was omdat ze maar tot 13u open waren. Ik had dan uitgelegd dat ik speciaal het weekend daarvoor kwam, en dan gaf ze me toch het formulier dat ik moest invullen. Wanneer ik met het ingevulde formulier terug naar de balie ging, wou ze mij wel helpen, maar zei ze dat als ze het nu deed, mijn verlenging verviel wanneer ik nog in Ghana ben, dus ik dan nog eens zou moeten terugkomen. Gevolg: eind maart nog eens terugkomen!

Na het visumverhaal zijn we in de buurt iets gaan drinken en nadien naar de hostel gegaan. Het deed deugd om eindelijk nog eens op internet te kunnen, lang leve wifi! Veel hebben we nadien niet meer gedaan, juist nog wat naar het “restaurantjescentrum” gegaan om iets te eten: pizza en een ijsje (mooi geen Ghanees eten, want eerlijk gezegd begin ik dit nu al beu te worden). ’s Avonds nog wat op skype gepraat met de mama, met horten en stoten aangezien de verbinding niet altijd goed was. Maar het deed deugd om haar nog eens te zien en te horen.

Zaterdagochtend was de bedoeling om even uit te slapen, maar mijn lichaam is het vroege opstaan al gewoon, dus was ik rond 6u al wakker. Na een lekker deugddoende douche en een lekker ontbijtje zijn we met de trotro richting Independence Square vertrokken, waar we “evenement” bezig zagen. Blijkbaar was dit een maandelijkse misviering waar wel meer dan 250 mensen aanwezig waren. Speciaal om te zien! Nadien zijn we te voet naar het James Fort gegaan (waar vroeger slaven gevangen werden gehouden) en de vuurtoren die ernaast staat. Daar zijn we ook bovenop geweest. En het was echt een heel mooi zicht over Accra. Onze tocht hebben we dan verder gezet richting Makola Market, een gebouw met allemaal kleine kraampjes waar ze stoffen, haarspullen, juwelen,… verkopen. Daar heb ik ook mijn doek gekocht (wat de vrouwen dragen als ze hun bad nemen, of waar de kindjes worden in gedragen). Na de markt zijn we terug even naar de hostel gegaan, en nadien naar de Accra Mall (het enige winkelcentrum in Accra waar wat winkels zijn zoals in het westen en waar de toeristen en rijke Ghanezen rondlopen). Daar hebben we wat rondgelopen, heb ik een nieuwe reisstekker gekocht aangezien de mijne al stuk was, hebben we iets gegeten (frietjes deze keer) en zijn we teruggekeerd richting de hostel. ’s Avonds nog wat proberen skypen met m’n maatje, Nicky. Maar ook dan liep de verbinding niet altijd even goed. Toch heeft het ontzettend deugd gedaan om haar te zien en te horen.



Zondagochtend speciaal opgestaan om nog eens met de mama de skypen. Na het ontbijt nog de laatste hand aan dit blogbericht gelegd. En op de planning stond nog een voormiddagje strand. Rond de middag vertrek ik dan terug richting mijn gastgezin.

Het eerste Ghanese blogbericht is een heel lang, maar ik vrees dat het telkens wel lange berichten worden. Want ik heb besloten om niet van hot naar her te lopen om mijn internet in orde te krijgen, aangezien ik vermoed dat het bereik in het dorp toch niets zal zijn, dus hou ik het maar op de weekendjes weg. Ik plan om de 2 weken weg te gaan, dus dan ook mijn blog up te daten. En ik ben er ook zeker van dat ik veel dingen vergeten ben, maar het is zo veel dat ik niet aan alles direct denk...

Als jullie mij toch wat vaker willen bereiken kan dat op mijn Ghanees nummer: 0242969273. Gelukkig heb ik dat nog!

Lieve vrienden en familie, ik mis jullie allemaal, en ik laat binnen een tweetal weken weer iets van me horen.
Groetjes en dikke kus, Sandra of Yaya (zoals mijn naam in het Twi is aangezien ik op een donderdag ben geboren). xxx